Anasayfa » İkinci El Motosiklette Motor Civatalarındaki Anahtar İzleri Ne Anlatır?

İkinci El Motosiklette Motor Civatalarındaki Anahtar İzleri Ne Anlatır?

İkinci el motosiklet bakarken motorun üzerindeki civatalardan bazılarının köşeleri parlaklaşmış, boyası kalkmış veya anahtar ağzı iz bırakmış olabilir. İlk bakışta akla gelen düşünce genellikle aynıdır:

“Bu motor açılmış.”

Fakat tek bir civata iziyle böyle bir sonuca varmak doğru değildir.

Motosiklet motorunun dışındaki kapakların bir kısmı bakım veya parça değişimi sırasında sökülebilir. Başka bir bölgede aynı görüntü ise motorun daha kapsamlı işlem gördüğüne işaret edebilir.

Bu nedenle civataya değil, civatanın hangi parçayı tuttuğuna ve çevresinde başka hangi izlerin bulunduğuna bakmak gerekir.

Anahtar izinden önce konumu okuyun

Motor üzerindeki bütün civatalar aynı şeyi ifade etmez.

Örneğin yağ filtresi kapağının daha önce sökülmüş olması son derece olağan olabilir. Debriyaj kapağı daha önce debriyaj bakımı nedeniyle açılmış olabilir. Silindir kapağının üstündeki parçalar ise subap kontrolü sırasında işlem görebilir.

Öte yandan silindir kapağını, silindiri veya krank karterinin ana parçalarını bir arada tutan bağlantılarda müdahale görülmesi daha farklı değerlendirilmelidir.

Bu yüzden ikinci el kontrolde ilk soru:

“Bu civata sökülmüş mü?”

değil,

“Bu civata söküldüğünde motorun hangi bölümüne erişiliyor?”

olmalıdır.

Bakım için açılan kapak ile motorun içinin açılması aynı şey değildir

Bir motosiklette subap boşluğu kontrolü yapılmış olması, motorun arıza nedeniyle dağıtıldığı anlamına gelmez.

Subap boşluğu birçok motosiklette üreticinin belirlediği bakım periyotlarının bir parçasıdır. Örneğin Yamaha'nın periyodik bakım açıklamasında subap boşluğunun kullanım sırasında değişebileceği ve belirlenen aralıklarda kontrol edilmesi gerektiği belirtiliyor. cdn2.yamaha-motor.eu

Bu işlemin uygulanış biçimi motora göre değişir ancak bazı motorlarda üst kapağın sökülmesi gerekir. Honda'nın CRF450R/RX/RWE bakım dokümanında subap işlemleri sonrasında silindir üst kapağının yeniden takılması ve bağlantıların belirtilen torkla sıkılması açıkça gösteriliyor. cdn.powersports.honda.com

Dolayısıyla yalnızca üst kapaktaki birkaç anahtar izi görerek “motor yapılmış” demek fazla hızlı bir çıkarımdır.

Önce bakım geçmişini sorun.

Motorun hangi çizgiden ayrıldığını takip edin

Civata izlerini tek tek incelemek yerine motorun birleşim çizgilerine bakmak daha açıklayıcıdır.

Kapak ile motor gövdesinin birleştiği hattı gözünüzle takip edin.

Fabrikadan çıkmış yaşlı bir motosiklette yüzeylerin görünümü genellikle birbirine yakındır. Daha önce açılmış bir bölgede ise bazı detaylar farklılaşabilir:

  • conta kenarında farklılık,
  • dışarı taşmış sızdırmazlık malzemesi,
  • diğerlerinden daha yeni görünen civatalar,
  • bağlantı yüzeyinde tornavida veya kazıyıcı izi,
  • civataların kaplamasında birbirinden farklı aşınma.

Bunlardan biri tek başına hüküm vermek için yeterli değildir.

Ancak birkaç işaret aynı kapak çevresinde birleşiyorsa o bölgenin geçmişini sormak mantıklıdır.

Silikon görünce hemen kötü düşünmeyin

Motor kapağının birleşim yerinden sızdırmazlık malzemesi görünmesi bazen şüphe uyandırır.

Fakat burada da genelleme yapılmamalıdır.

Bazı motor parçalarında üretici prosedürü gereği sıvı conta veya sızdırmazlık ürünü kullanılabilir. Nitekim Honda'nın aynı bakım dokümanında silindir üst kapağı contasının belirli bölümüne sıvı sızdırmazlık malzemesi uygulanması tarif ediliyor. cdn.powersports.honda.com

Asıl dikkat çekici olan malzemenin varlığı değil, uygulamanın görüntüsüdür.

Birleşim hattından gelişigüzel taşmış kalın silikon, yüzeylerde kazıma izleri ve hasarlı civatalar birlikte görülüyorsa işçiliğin nasıl yapıldığını araştırmak gerekir.

Fabrikasyon veya düzgün servis işiyle acele yapılmış müdahale aynı görünmeyebilir.

Debriyaj kapağındaki iz neden tek başına korkutmamalı?

Debriyaj balataları aşınan parçalardır ve bazı motosikletlerde değiştirilmek için yan motor kapağının sökülmesi gerekir.

Bu nedenle debriyaj tarafındaki civatalarda iz bulunması otomatik olarak motorun ana mekanizmasının dağıtıldığı anlamına gelmez.

Örneğin Honda'nın debriyaj bakım prosedüründe motor yağı boşaltıldıktan sonra debriyaj kapağının civataları sökülüyor ve debriyaj plakalarına buradan erişiliyor. İşlem sonunda kapak yeniden belirtilen yöntemle takılıyor. cdn.powersports.honda.com

Bu noktada daha yararlı sorular şunlardır:

Debriyaj neden açıldı?

Hangi kilometrede işlem yapıldı?

Hangi parçalar değişti?

Fatura veya servis kaydı var mı?

İşlemin belgelenebilmesi, civatanın hiç sökülmemiş görünmesinden daha değerlidir.

Yağ filtresi kapağını motor revizyonuyla karıştırmayın

Özellikle motosiklete ilk kez bakan birinin yaptığı hatalardan biri, motor üzerindeki her kapağı “motor içi” olarak değerlendirmektir.

Yağ filtresi kapağı bunun iyi bir örneğidir.

Filtre değişimi yapılan tasarımlarda bu kapağın bakım sırasında defalarca sökülmesi normaldir. Civata başlarındaki hafif kullanım izi bu nedenle şaşırtıcı değildir.

Honda'nın bakım dokümanındaki bağlantı listesinde silindir üst kapağı, debriyaj kapağı, su pompası kapağı ve yağ filtresi kapağı gibi parçalar ayrı bağlantı grupları olarak gösteriliyor. cdn.powersports.honda.com

Bu ayrım ikinci el motosiklete bakarken önemlidir:

Her sökülen motor kapağı aynı derinlikte mekanik müdahale anlamına gelmez.

Daha ciddi soruyu hangi civatalar sordurur?

Motorun dış servis kapaklarından daha iç bağlantılara ilerledikçe işlemin kapsamı değişebilir.

Örneğin silindir kapağının motorun ana yapısından ayrılması, yalnızca üst kapağı kaldırmaktan daha kapsamlı bir işlemdir.

Honda'nın servis prosedüründe silindir kapağına ulaşmak için üst kapağın ardından eksantrik bileşenleri ve başka parçaların sökülmesi gerektiği görülüyor. Silindir kapağı civataları daha sonra ayrıca çıkarılıyor. cdn.powersports.honda.com

Bu yüzden silindir kapağı bağlantılarında belirgin müdahale görüyorsanız satıcıya doğrudan sorun:

“Silindir kapağı daha önce söküldü mü?”

“Bilmiyorum” cevabı özellikle motosiklet uzun süredir aynı kişideyse değerlendirilmesi gereken bir belirsizliktir.

Motorun açılmış olması ise tek başına motosikleti kötü yapmaz.

Önemli olan neden açıldığı ve nasıl toplandığıdır.

Aynı motor üzerinde üç farklı civata görüntüsü

Bir motosiklete baktığınızı düşünün.

Yağ filtresi kapağında hafif anahtar izi var. Bu motosiklet düzenli yağ bakımı gördüyse olağan olabilir.

Debriyaj kapağındaki civatalar da sökülmüş. Satıcı 30.000 kilometrede debriyaj setinin değiştiğini söylüyor ve faturayı gösteriyor. Burada açıklamayla fiziksel iz birbirini destekliyor.

Fakat silindir kapağı çevresinde yeni conta görüntüsü, yoğun sızdırmazlık malzemesi ve aşınmış civatalar var. Satıcı ise motora hayatı boyunca anahtar değmediğini söylüyor.

Asıl soru işareti üçüncü senaryoda oluşur.

Çünkü ikinci el incelemede iz ile hikâyenin uyuşması önemlidir.

Yuvarlanmış civata başı ne anlatabilir?

Anahtarın oturduğu köşeler belirgin biçimde yuvarlandıysa civata daha önce yanlış ölçüde anahtar, kalitesiz takım veya uygunsuz kuvvetle işlem görmüş olabilir.

Tek bir hasarlı civata ustalık seviyesi hakkında kesin karar verdirmez.

Ancak motor çevresinde çok sayıda bağlantı aynı haldeyse yapılan işlerin kalitesi konusunda şüphe oluşabilir.

Şunları birlikte değerlendirin:

Civataların köşeleri ciddi biçimde bozulmuş mu?

Bazı civatalar diğerlerinden farklı mı?

Conta hattı düzensiz mi?

Bağlantı çevresinde tornavida veya levye izleri var mı?

Motor sonradan yağ kaçırıyor mu?

Burada aradığınız şey “motor açılmış” kanıtı değil, motor üzerinde yapılan işin özen seviyesidir.

Yeni civata bazen eski civatadan daha fazla şey söyler

Tüm motor bağlantıları yaşını belli ederken yalnızca birkaç civatanın yepyeni görünmesi dikkate değerdir.

Bu mutlaka kötü bir durum değildir.

Eski bağlantılar paslandığı için değiştirilmiş olabilir. Civata zarar görmüş olabilir. Servis yeni bağlantı elemanı kullanmış olabilir.

Fakat yeni parçaların konumu önemlidir.

Örneğin yalnızca silindir kapağını tutan bağlantılar değişmişse ve satıcının bakım geçmişinde bunun açıklaması yoksa soru sorulmalıdır.

İkinci el motosiklette amacınız kriminal inceleme yapmak değil.

Tutarsızlık yakalamaktır.

Conta hattına bakmadan civata izini yorumlamayın

Bir kapağın sökülüp sökülmediğine karar verirken yalnızca civata başlarına odaklanmak yanıltıcı olabilir.

Kapak çevresindeki birleşim yüzeyi daha fazla bilgi verebilir.

Conta dışarı taşmış mı?

Birleşim yüzeyinde yeni yağlanma var mı?

Kapak kenarında darbeye benzeyen iz bulunuyor mu?

Bir noktada yağ terlemesi başlayıp aşağı doğru ilerliyor mu?

Özellikle işlem görmüş bir bölgede yeni sızıntı görülüyorsa montaj kalitesi ayrıca değerlendirilmelidir.

Fakat eski bir motosiklette hafif yüzey nemini doğrudan ağır motor arızası olarak yorumlamak da doğru değildir.

Sızıntının kaynağını belirlemek gerekir.

“Motor açılmamış” her zaman avantaj değildir

İkinci el ilanlarında bu ifade çoğu zaman güçlü bir satış argümanı olarak kullanılır:

“Motor hiç açılmadı.”

Fakat motosiklet üreticinin gerektirdiği bakımları atladıysa bunun tek başına avantaj olduğunu söylemek mümkün değildir.

Örneğin subap kontrolü zamanı gelmiş bir motosiklette sırf kapak hiç sökülmedi diye bakımların yapılmamış olması iyi bir durum değildir.

Yamaha'nın bakım programlarında subap boşluğunun belirli aralıklarla kontrol edilmesinin istenmesi bunun açık örneğidir. cdn2.yamaha-motor.eu

Bu nedenle daha anlamlı ifade şudur:

“Motor gerektiği yerde, gerektiği kadar ve doğru yöntemle işlem görmüş mü?”

Aranması gereken geçmiş budur.

Satıcının cevabından sonra belgeye bakın

Satıcı motor üzerinde işlem yapıldığını söylüyorsa mümkünse ayrıntısını isteyin.

Servis faturası,

parça faturası,

bakım kaydı,

önceki servis bilgisi

işlemin ne olduğunu anlamanıza yardımcı olabilir.

Örneğin “üst kapak açıldı” ifadesi tek başına yeterince açık değildir.

Subap kontrolü mü yapıldı?

Conta kaçağı mı giderildi?

Eksantrik sistemi üzerinde işlem mi yapıldı?

Silindir kapağı mı söküldü?

Piston tarafına kadar mı inildi?

Aynı günlük ifade, mekanik olarak çok farklı işleri kapsayabilir.

Motor açıldıysa motosiklet alınmaz mı?

Böyle bir kural yoktur.

Düzgün şekilde onarılmış bir motor, geçmişte hiç açılmamış fakat bakımsız bir motordan daha iyi durumda olabilir.

Kararı etkileyen dört konu vardır:

Neden açıldı?

Normal bakım mı, aşınma mı, hararet mi, mekanik arıza mı?

Ne kadar açıldı?

Bir servis kapağı mı söküldü, yoksa silindir ve alt motor tarafına kadar işlem mi yapıldı?

Kim yaptı?

Yetkin bir servis veya işi bilen bir usta mı?

Sonuç nasıl?

Motor düzgün çalışıyor mu, kaçak var mı, anormal ses bulunuyor mu ve işlem belgelenebiliyor mu?

Bu soruların cevapları civata üzerindeki tek bir çizikten çok daha değerlidir.

İkinci el motosiklete bakarken civataları nasıl okuyun?

Motor çevresini gezerken bütün izleri eşit derecede önemli kabul etmeyin.

Önce hangi parçaya baktığınızı belirleyin.

Yağ filtresi veya rutin servis kapağındaysanız bakım geçmişini sorun.

Debriyaj tarafında işlem görüyorsanız debriyaj geçmişini öğrenin.

Silindir kapağı veya daha iç motor bağlantılarında belirgin müdahale varsa işlemin kapsamını ayrıntılandırın.

Sonra fiziksel görünümü satıcının anlattıklarıyla karşılaştırın.

En güçlü uyarı çoğu zaman anahtar izi değildir.

Açıklanamayan anahtar izidir.

İkinci el motosiklette motor civatalarındaki izleri bu şekilde değerlendirirseniz “sökülmüş = kötü” gibi yanlış bir kestirme yerine, motosikletin geçmişi hakkında daha kullanışlı bir tablo elde edebilirsiniz.