Yeni bir motosiklet kaskını taktığınızda yanaklarınız sıkışıyor fakat kaskı elinizle çevirdiğinizde başınızın üzerinde hareket ediyorsa iki farklı uyum bölgesini aynı anda yaşıyorsunuz demektir.
Yanak bölgesinin sıkı olması, kaskın başınıza doğru oturduğunu tek başına kanıtlamaz.
Kaskın yüzü kavrayan pedleri ile kafatasının çevresini tutan iç astarı farklı görevler üstlenir. Bu nedenle yanakları oldukça sıkı olan bir kask, baş çevresinde fazla boşluk bırakabilir.
Kask seçiminde asıl soru şu olmalıdır:
Kask yüzümü ne kadar sıkıyor değil, başımı ne kadar kontrollü tutuyor?
Kask uyumunu üç ayrı bölgeye ayırın
Kaskı tek parça gibi değerlendirmek yerine üç bölgeyi ayrı düşünmek daha kullanışlıdır:
Baş çevresi: Alın, şakaklar, başın yanları ve arka bölümü.
Başın üst kısmı: Kaskın merkez iç pedinin temas ettiği alan.
Yüz bölgesi: Yanak pedlerinin tuttuğu kısım.
Sorun yalnızca üçüncü bölgedeyse farklı kalınlıktaki yanak pedleri çözüm sağlayabilir.
Ancak baş çevresinde gereğinden fazla boşluk varsa yalnızca daha kalın yanak pedi takmak temel uyumsuzluğu ortadan kaldırmaz.
SHOEI de merkez ped ile yanak pedlerini ayrı uyum bölgeleri olarak ele alıyor. Bazı modellerde baş çevresi için merkez ped, yüz bölgesi için ise yanak pedi farklı kalınlıklarda seçilebiliyor.
İlk test: Kaskı değil, cildinizi izleyin
Kaskı doğru şekilde takın ve çene kayışını kapatın.
Ardından iki elinizle kaskın yanlarından tutup yavaşça sağa ve sola hareket ettirin.
Burada hareket miktarından daha önemli bir ayrıntı vardır:
Kask dönerken baş deriniz de onunla birlikte hareket ediyor mu?
Eğer alın ve baş derisi kaskla birlikte hafifçe yer değiştiriyorsa iç astar başınızı kavrıyor demektir.
Kask kabuğu belirgin biçimde sağa sola dönüyor fakat başınız aynı konumda kalıyorsa fazla boşluk olabilir.
Aynı kontrolü kaskı hafifçe öne ve arkaya hareket ettirerek de yapabilirsiniz.
SHOEI'nin uyum kontrolünde de kaskın yukarı-aşağı ve sağa-sola kolayca hareket etmesi büyük beden ihtimalinin işaretlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Yanakların sıkması neden yanıltıcı olabilir?
İki kişinin baş çevresi aynı olsa bile yüz yapıları farklı olabilir.
Bir sürücünün yüzü geniş ve dolgunken kafatası daha dar olabilir. Başka bir sürücünün yanakları ince fakat baş çevresi daha geniş olabilir.
Bu nedenle aynı kask:
- bir kişinin yanaklarını fazla sıkabilir,
- diğer kişinin yüzünde gevşek kalabilir,
- ikisinin baş çevresinde ise tamamen farklı oturabilir.
Arai'nin fitting bilgilerinde de sürücülerin yüz bölgesindeki sıkılığı yanlış yorumlayıp gereğinden büyük beden tercih edebildiği anlatılıyor. Üretici, beden değerlendirmesinde yüz yerine başın gerçek oturuşuna öncelik verilmesi gerektiğini vurguluyor.
Yani yanaklarınız sıkışıyor diye otomatik olarak büyük bedene geçmek doğru değildir.
Başta oynayan kask her zaman büyük beden midir?
Hayır.
İki temel ihtimal vardır.
Kask gerçekten büyük olabilir
İç astar baş çevresini yeterince kavramıyorsa kask farklı yönlere kolayca hareket eder.
Bu durumda yalnızca yanak pedleri temas ediyor olabilir.
Özellikle alın çevresinde veya başın yanlarında belirgin boşluk hissediliyorsa beden ihtimali değerlendirilmelidir.
Beden doğru, iç form yanlış olabilir
Baş çevresi ölçünüz seçtiğiniz bedenle uyumlu olabilir. Buna rağmen kaskın iç geometrisi kafa şeklinizle eşleşmeyebilir.
Örneğin kask yanlarda temas ederken ön ve arkada fazla boşluk bırakabilir. Başka bir model ise tam tersine alnınızı sıkarken yanlarda yeterli tutuş sağlamayabilir.
SHOEI, yalnızca baş çevresindeki santimetre ölçüsünün doğru kaskı belirlemeye yetmediğini açıkça belirtiyor. Aynı markanın farklı modelleri bile aynı bedende farklı hissedebiliyor.
Kafa formu neden beden kadar önemli?
Başınıza yukarıdan bakıldığını düşünün.
Bazı insanların kafası daha yuvarlağa yakındır. Bazılarında ön-arka uzunluk daha fazladır. Bir başka kişide genişlik ile uzunluk birbirine daha dengeli olabilir.
Arai bu farkları kendi ürünlerinde üç temel iç forma ayırıyor:
- round oval,
- intermediate oval,
- long oval.
Bu sınıflandırma bütün markalarda aynı adlarla kullanılmak zorunda değildir. Ancak temel mesaj önemlidir: aynı çevre ölçüsüne sahip iki kafa aynı iç şekle sahip olmayabilir.
Bu yüzden 58 cm baş çevresine sahip iki sürücünün aynı M beden kaskta aynı sonucu alması beklenmemelidir.
Baskının yeri size ne anlatabilir?
Kaskı yalnızca “sıkı” veya “gevşek” şeklinde değerlendirmeyin.
Baskının nerede olduğunu fark edin.
Alın ve ense tarafında yoğun baskı varsa
Başınız kaskın içinden daha uzun olabilir.
Ön ve arka bölgede belirgin basınç oluşurken yanlarda fazla alan hissedilebilir.
Şakaklar çok sıkıyorsa
Kaskın iç yapısı kafanıza göre fazla dar olabilir.
Özellikle uzun süre taktığınızda tek noktada ağrı oluşuyorsa yalnızca “yeni kask böyle olur” diyerek geçiştirmemek gerekir.
SHOEI de belirli bir bölgede ağrı oluşmasını o bölgenin diğer alanlardan daha fazla baskı gördüğüne dair bir işaret olarak değerlendiriyor.
Yanaklar çok sıkı fakat baş kısmı rahatça dönüyorsa
Yüz ve baş uyumu birbirinden ayrılmış olabilir.
Bu, yazının başındaki temel senaryodur.
Daha ince yanak pedi yüz baskısını azaltabilir fakat baş çevresindeki gevşekliği çözmez.
“Yeni kask açılır” sözü ne kadar doğru?
Yeni kaskın iç pedleri ilk günkü hissini sonsuza kadar korumaz.
Yanak pedleri kullanımla birlikte yüzünüze biraz daha uyum sağlayabilir. Kumaş ve köpük yapısı zaman içinde oturabilir.
Fakat bu durum yanlış beden seçimini düzeltmez.
Başınızda zaten rahatça hareket eden bir kaskın ileride daha iyi sıkması beklenmez. İç malzemeler kullanıldıkça genellikle daha sıkı hale değil, daha oturmuş bir hale gelir.
Bu nedenle:
“Şimdi biraz büyük olsun, pedler sonra oturur”
mantığı güvenli bir seçim yöntemi değildir.
Kask sıkı olmalı ama ağrıtmamalı
Yeni bir motosiklet kaskının günlük şapkadan daha sıkı olması normaldir.
Fakat iki hissi birbirinden ayırmak gerekir.
Dengeli basınç: Başın çevresinde benzer sıkılık hissedilir.
Baskı noktası: Tek bir bölgede giderek artan rahatsızlık veya ağrı oluşur.
İlk durum doğru oturuşla uyumlu olabilir.
İkinci durum ise kafa formunun kaskla uyuşmadığını gösterebilir.
Kaskı mağazada birkaç saniye takıp çıkarmak bu farkı anlamayı zorlaştırır. Kısa bir süre başta tutulduğunda ilk anda fark edilmeyen baskı noktaları daha belirgin hale gelebilir.
Mezura ölçüsü neden yalnızca başlangıçtır?
Baş çevresini ölçmek gereklidir.
Ancak çıkan değer size yalnızca hangi bedenlerden başlamanız gerektiğini söyler.
Örneğin ölçünüz bir markada M beden aralığına denk gelebilir. Aynı M bedenin iki farklı modelini taktığınızda biri rahatça dönerken diğeri şakaklarınızı sıkabilir.
Bu durum ölçümün yanlış olduğu anlamına gelmez.
Kaskların iç geometrileri farklıdır.
SHOEI de ölçülen baş çevresinin yaklaşık beden seçimi için kullanılmasını, ardından satın alınacak modelin mutlaka denenmesini öneriyor.
Beş dakikalık pratik kask kontrolü
Kaskı taktıktan sonra şu sırayla ilerleyebilirsiniz.
1. Üst bölgeyi kontrol edin
Başınız kaskın içine tam olarak oturmalı. Kask yalnızca yanak pedleri tarafından tutuluyor gibi hissettirmemeli.
2. Alın çevresine bakın
Alın ile astar arasında belirgin bir boşluk bulunmamalıdır.
SHOEI'nin fitting kontrolünde de tepe temasının bulunması ve alın tarafında kolayca parmak girecek boşluk olmaması bekleniyor.
3. Kaskı sağa sola çevirin
Kaskla birlikte cildiniz de hareket etmeli.
Kabuk başınızdan bağımsız şekilde dönüyorsa oturuşu tekrar değerlendirin.
4. Öne ve arkaya hareket ettirin
Kask gözlerinize doğru kolayca düşmemeli veya başın arkasına rahatça kaçmamalıdır.
5. Bir süre bekleyin
İlk birkaç saniyede normal görünen bir kask birkaç dakika sonra alın veya şakakta belirgin ağrı yapabilir.
Bu bilgi kafa formu açısından değerlidir.
Yanak pedi değiştirmek ne zaman mantıklı?
Baş çevresindeki oturuş doğruysa fakat yalnızca yüz bölgesinde sorun varsa ped ayarı anlamlı hale gelir.
Örneğin:
Kask başınızda kontrollü duruyor fakat yanaklar dayanılmaz derecede sıkıysa daha ince uyumlu yanak pedi düşünülebilir.
Tersine, baş çevresi doğru fakat yüz kısmı fazla gevşekse model destekliyorsa daha kalın yanak pedi kullanılabilir.
SHOEI'nin birçok modelinde merkez ped ile yanak pedi ayrı kalınlıklarda sunuluyor. Bu da baş çevresi ile yüz uyumunun birbirinden bağımsız ayarlanabildiğini gösteriyor.
Ancak üreticinin modeliniz için onaylamadığı ped veya dolgu çözümlerini kullanmamak gerekir.
Merkez ped değişimi ne zaman gündeme gelir?
Sorun yanaklarda değil de baş çevresindeyse, bazı kasklarda merkez iç astarın farklı kalınlıkları bulunabilir.
Örneğin SHOEI'nin bazı modellerinde ön, arka, yan ve üst bölgelerde farklı kalınlıklardaki iç parçalarla daha hassas fitting yapılabiliyor.
Bu imkân her modelde yoktur.
Ayrıca ped değişimi tamamen yanlış bir kabuk veya iç formu mucizevi şekilde doğru hale getirmez.
Temel geometri başınıza uymuyorsa başka model denemek daha sağlıklı olabilir.
Bir beden küçüğe geçmeden önce bunu kontrol edin
Kask kafanızda oynuyor diye otomatik olarak bir beden küçüğe geçmeyin.
Önce mevcut kaskın nerede gevşek olduğunu belirleyin.
Her bölgede gevşeklik varsa: Büyük beden ihtimali güçlenir.
Yanlarda aşırı baskı, ön ve arkada boşluk varsa: Form uyumsuzluğu düşünülebilir.
Baş çevresi iyi fakat yanaklar gevşekse: Ped seçeneği değerlendirilebilir.
Baş çevresi iyi fakat yanaklar fazla sıkıysa: Yine yalnızca yüz bölgesinde ayar gerekebilir.
Bu ayrım yapılmadan beden küçültmek, gevşekliği çözerken başka bir yerde ciddi baskı oluşturabilir.
Çene kayışı kask bedenini düzeltmez
Çene kayışı mutlaka doğru şekilde bağlanmalıdır.
Ancak büyük gelen kaskı yalnızca kayışı daha fazla sıkarak başa uygun hale getirmek mümkün değildir.
Kayış kaskın baştan çıkmasını önleyen tutma sisteminin bir parçasıdır. Baş çevresindeki fitting ise iç astar tarafından sağlanır.
Dolayısıyla kask kayış kapalıyken bile baş üzerinde rahatça dönüyorsa sorun kayış ayarından daha temel olabilir.
Kask yanakları sıkıyor ama başta oynuyorsa karar nasıl verilmeli?
Önce yanakları değerlendirmeyi bırakın ve baş çevresine odaklanın.
Kaskı sağa sola çevirdiğinizde baş deriniz onunla birlikte hareket ediyorsa, üst bölümde belirgin boşluk bulunmuyorsa ve tek bir noktada ağrı oluşmuyorsa temel uyum doğruya yakın olabilir.
Buna karşılık yanaklarınız sıkışmasına rağmen kabuk başınızın üzerinde rahatça dönüyorsa iki ihtimal öne çıkar:
Kask büyük olabilir veya kaskın iç formu kafa şeklinizle uyuşmayabilir.
Bu ikisini ayırmanın yolu daha fazla yanak baskısı aramak değildir.
Baş çevresinin nerelerde temas ettiğine, hangi yönde boşluk oluştuğuna ve kask hareket ettiğinde başınızın onunla birlikte hareket edip etmediğine bakın.
Doğru kask, yalnızca sıkı hissettiren kask değildir.
Başın tamamını kontrollü biçimde kavrayan, belirgin boşluk bırakmayan ve tek noktada ağrı oluşturmayan kasktır.



